Yöntem seçimi, zemin profili, yapı yükü, yeraltı su seviyesi, komşu yapı koşulları, süre ve maliyet sırasının birlikte değerlendirilmesiyle yapılır. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan altı yöntemi ortak ölçütlerle karşılaştırır; kesin karar geoteknik projecinin sorumluluğundadır.
Yöntem karşılaştırma tablosu (doğrulanacak)
| Yöntem | Uygun zemin tipi | Tipik derinlik | Süre | Maliyet sırası | Gürültü / titreşim | Komşu yapı etkisi | YASS etkisi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fore kazık | Her tip; kaya soketli dahil | 20–25 m (FHWA genel verisi; firma uygulamasında 20–25 m) | Orta | 4 | Orta | Düşük–orta | Muhafaza/süspansiyon ile yönetilir |
| CFA kazık | Kohezyonlu, orta sıkı granüler | 20–25 m | Hızlı | 3 | Düşük | Düşük | Uygun; bloklu zeminde değil |
| Jet grout | Kum, silt, yumuşak kil, dolgu | 20–25 m | Hızlı | 3 | Düşük | Düşük; atık süspansiyon | Uygun |
| DSM | Yumuşak kil, silt, organik | 20 m'ye kadar | Hızlı | 2 | Düşük | Düşük | Uygun |
| Mini kazık | Her tip; dar alan | 20 m'ye kadar | Orta | 5 | Düşük–orta | Düşük | Uygun |
| Taş kolon | Gevşek kum, yumuşak kil (sınırlı) | 15–20 m | Hızlı | 1 | Orta–yüksek | Orta | Uygun; drenaj etkisi |
Tüm değerler tipik aralıklardır ve zemin raporuna göre değişir. Maliyet sırası 1 = genellikle daha düşük. (doğrulanacak)
Tablo nasıl okunur?
Maliyet sırası göreli bir sıralamadır (1 = genellikle daha düşük); mutlak fiyat çap, derinlik ve zemin koşullarına bağlıdır. Süre sütunu tipik ilerleme hızına göre görelidir. Tüm hücreler zemin raporuyla birlikte yorumlanmalıdır.
Kazık mı iyileştirme mi?
Yüksek yükler ve ulaşılabilir derinlikte taşıyıcı katman varsa kazık (fore/CFA) tercih edilir. Kalın yumuşak tabaka ve orta düzeyde yük söz konusuysa jet grout veya DSM ile yüzeysel temel çözümü daha ekonomik olabilir. Sıvılaşma söz konusuysa iyileştirme ve kazık seçenekleri, sıvılaşabilir tabakanın derinliğine göre karşılaştırılır.
Komşu yapı ve çevre
Yerleşim içinde titreşim ve gürültü sınırları CFA, DSM ve jet grout'u öne çıkarır. Jet grout'ta atık süspansiyon yönetimi, DSM'de karıştırıcı erişimi planlanmalıdır.
Kaynakça
Kaynaklar
Yazar: Özler Yılmaz (İnşaat Mühendisi, Genel Müdür)Yayın: Güncelleme:
