Bölge
Artvin
Artvin'de belirleyici olan kıyı dolgusu değil, derin kayma yüzeyli paleo-heyelan gövdeleri ve dik vadi şevleridir; bazı alanlarda doğru mühendislik kararı iyileştirme değil, yer değiştirmedir.
Zemin bağlamı
Kaçkar Granitoyidi ve volkanik-tortul istif üzerinde çok kalın yamaç molozu bulunur. Yusufeli-Havuzlu'da kalınlığı 10 m'yi aşan yamaç molozunun vadi boyunca yüzeylendiği; alanın 85 milyon m³ hacminde, 39–105 m kalınlığında bir paleo-heyelan gövdesi içinde kaldığı belgelenmiştir. Stabilite analizinde kullanılan parametreler c = 10 kPa, φ = 38°, γ = 17 kN/m³ (doğal) / 20 kN/m³ (doygun) olarak verilmiştir (KTÜ Heyelan Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2024).
Bu parametre seti yalnızca ilgili vadi için geçerlidir; il geneline genellenemez. Kıyı dolgusu problemi Artvin'de yalnızca Arhavi–Kemalpaşa–Hopa kesimiyle sınırlıdır.
Hâkim risk: derin kayma ve kaya düşmesi
Aynı raporda yaklaşık 80° şev eğiminde, 10 m şev yüksekliği için statik güvenlik sayısı 0,989; yağışlı durumda 0,71 hesaplanmış ve alanın inşaata uygun olmadığı bildirilmiştir. Artvin merkez ölçeğinde çalışma alanının %48,55'i orta, %46,21'i yüksek heyelan duyarlılığındadır (Özdemir Durak & Altınçekiç, 2023).
Kayma yüzeyi 39–105 m derinlikte olabilen gövdelerde kazıkla stabilize etme genellikle ekonomik değildir; teknik olarak doğru karar çoğu zaman yer değiştirme veya kaçınmadır. Bunu söylemek, iş almaktan daha önemlidir.
Uygun yöntem
Yerleşimin zorunlu olduğu ve kayma yüzeyinin sığ kaldığı kesimlerde büyük çaplı fore kazık perdesi (kayma yüzeyini kesen) + çok sıralı ön germeli ankraj uygulanır. Kaya şevlerinde shotcrete + kaya bulonu + çelik hasır standarttır. Yamaç molozu üzerindeki düşük katlı yapıda mini kazık ile sağlam tabana aktarma çözümdür.
Jet grout ve DSM, bloklu molozda burgu ve enjeksiyon sürekliliği sağlanamayacağı için genellikle uygun değildir (doğrulanacak — bölgede uygulama kaydı bulunamadı).
Pazar bağlamı
TOKİ 500 bin konut programında Artvin'e 1.020 konut ayrılmıştır: Merkez 400, Ardanuç 150, Şavşat 150, Kemalpaşa 100, Yusufeli 100, Arhavi 80, Murgul 40. Hacim Doğu Karadeniz'in en düşüğü, birim iş zorluğu (şev, ulaşım, kaya) en yükseğidir.
Mobilizasyon süresi ekipmanın o andaki konumuna ve iş programına göre belirlenir; teklif görüşmesinde ana yükleniciyle birlikte netleştirilir.
Kaynakça
Kaynaklar
- Yusufeli Havuzlu Köyü 31.07.2024 Heyelanı İnceleme Raporu — KTÜ Heyelan Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2024
- Artvin Merkez İlçe ve Yakın Çevresinde Heyelan Duyarlılığının AHP ile Belirlenmesi — Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology 11(11), 2023
- Artvin İl Merkezi ve Arhavi'de Heyelan İncelemeleri — KTÜ HUAM, 2024
- Yüzyılın Konut Projesi — Artvin dağılımı — TOKİ, 2025
Bu sayfa bölgesel bağlam sunar; tasarım verisi değildir. Her parselde zemin etüdü ve proje bazlı analiz esastır.
