Tokat

Zemin bağlamı

İl jeolojisi Paleozoyik temel, Mezozoyik kireçtaşı-konglomera, Neozoyik kumtaşı-marn ve Kuvaterner alüvyondan oluşur. Üretken ova tabanları Kazova (~20.000 ha), Turhal Ovası (~4.500 ha) ve Artova Ovası (~15.000 ha); Yeşilırmak ile Tozanlı (365 km), Kelkit (373 km) ve Çekerek (276 km) kolları bu ovaları besler. Hâkim yüzey birimi akarsu alüvyonudur: kil-silt-kum-çakıl ardalanması.

Anahtar ölçüm: havza tabanlarında Vs30 = 180–394 m/s (Toprak & Yaşarul, Türk Coğrafya Dergisi, 2026). Yapı stoğu 191.711 bina olup 83.364'ü 2001 sonrasıdır; havza tabanlarında hâkim tipoloji 4–7 kat, yamaçlarda 1–3 kattır. İl ölçeğinde yayımlanmış SPT-N aralığı bulunamadı.

Hâkim risk: sıvılaşma ve zemin büyütmesi

Aynı çalışma yüksek sıvılaşma duyarlılığının Erbaa, Niksar ve Tokat merkez havzalarında yoğunlaştığını ortaya koyar. Vs30'un 180–394 m/s bandında olması yumuşak zemin büyütmesine işaret eder; 4–7 katlı yapı stoğunun bu bandın hâkim periyoduyla rezonans riski taşıdığı değerlendirilir (doğrulanacak — bina bazlı analiz yoktur).

Erbaa–Niksar havzası doğrudan Kuzey Anadolu Fayı ana kolu üzerindedir; 1939 Erzincan, 1942 Erbaa–Niksar ve 1943 Tosya–Ladik olayları bu segmentleri kırmıştır. TBDY-2018 karşılığı: Vs30 180–360 m/s bandı ZD, 180 m/s altına inen doygun kesimler ZE, yamaçlarda ZC (doğrulanacak). Tasarım ivmesi için AFAD TDTH sorgusu esastır.

Uygun yöntem

Kazova, Turhal, Erbaa ve Niksar ova tabanlarındaki çok katlı toplu konutta fore kazık veya CFA kazıklı radye ilk tercihtir. Kritik tasarım ayrıntısı şudur: sıvılaşabilir tabaka boyunca yanal yatak katsayısı sıfırlanacağı için kazıklar sıvılaşma sonrası kalıntı rijitliğe göre boyutlandırılmalıdır.

Sıvılaşma azaltımı için jet grout veya DSM kolon ızgarası (drenaj yolu + kayma direnci artışı) ekonomik olarak yarışır. Tokat merkez Kaledibi tipi kale eteği ve tarihi doku işlerinde dar erişim ve komşu yapı hassasiyeti nedeniyle mini kazık, ankrajlı iksa ve shotcrete uygundur.

• Havza tabanı, 4–7 kat: fore/CFA kazıklı radye (sıvılaşma sonrası rijitlikle boyutlandırma)
• Sıvılaşma azaltımı: jet grout / DSM kolon ızgarası
• Kaledibi tipi dar parsel: mini kazık + ankrajlı iksa + shotcrete

Pazar bağlamı

TOKİ 500 bin konut programında Tokat'a 3.392 konut ayrılmıştır — Amasya ve Çorum'dan yüksek. Kaledibi Kentsel Risk Alanı Dönüşüm Projesi: Semerkant Mahallesi, 11,7 hektar, 816 parsel (yaklaşık %82 özel mülkiyet), 493 riskli konut. Bu proje tipolojisi doğrudan mini kazık + iksa/ankraj işidir.